Traszka zwyczajna

Nie żaba, lecz mały płaz ogoniasty

Traszka zwyczajna od razu wyróżnia się na tle żab i ropuch, bo należy do płazów ogoniastych. Jej smukłe ciało, długi ogon i zupełnie inny sposób poruszania się sprawiają, że w wodzie wygląda niemal jak miniaturowy, delikatny smok. Dla wielu osób pierwsze spotkanie z traszką bywa zaskoczeniem – nie wszyscy wiedzą, że w Polsce żyją także takie płazy.

To jeden z najbardziej wdzięcznych gatunków do pokazywania dzieciom i dorosłym, czym naprawdę jest różnorodność krajowej herpetofauny.

Wiosną przenosi się pod wodę

Najciekawszy okres w życiu traszki przypada na czas rozrodu. Wtedy zwierzęta schodzą do niewielkich zbiorników: oczek, stawów, rowów i spokojnych rozlewisk. Samce rozwijają wtedy charakterystyczny, falisty grzebień na grzbiecie i ogonie, a ich wygląd staje się znacznie bardziej efektowny.

Właśnie w tym czasie traszka jest najłatwiejsza do obserwowania, bo prowadzi aktywne życie wśród roślin podwodnych.

Rośliny wodne są jej naprawdę potrzebne

Dla traszki podwodna roślinność pełni wiele funkcji: daje osłonę, przestrzeń żerowania i miejsce składania jaj. Samica pojedynczo zawija jaja w liście miękkich roślin. To jedna z najpiękniejszych i najbardziej precyzyjnych czynności rozrodczych wśród naszych płazów.

Zbiornik pozbawiony roślin może wyglądać przejrzyście, ale dla traszek staje się znacznie mniej wartościowy.

Po sezonie wraca na ląd

Po zakończeniu rozrodu traszki opuszczają wodę i prowadzą bardziej skryte życie lądowe. Szukają wilgotnych kryjówek pod kamieniami, drewnem, w mchach i gęstej roślinności. To oznacza, że przez sporą część roku mogą pozostawać niemal niewidoczne nawet tam, gdzie są obecne.

Dlatego brak obserwacji latem czy jesienią nie oznacza, że gatunku w okolicy nie ma.

Delikatna, ale skuteczna łowczyni

Traszka żywi się drobnymi bezkręgowcami. W wodzie poluje na larwy owadów i małe stworzenia związane z roślinnością oraz dnem zbiornika. Na lądzie korzysta z podobnie drobnego pokarmu, jaki oferuje wilgotne otoczenie. Nie potrzebuje wielkich ofiar – jej świat jest mały, ale bardzo ruchliwy.

Z bliska widać, jak precyzyjne są jej ruchy i jak dobrze czuje się w gęstwinie podwodnych łodyg.

Jak ją obserwować?

Najlepiej szukać jej w przejrzystych, płytkich zbiornikach wiosną. Czasem wystarczy uklęknąć przy brzegu i wypatrywać drobnych sylwetek poruszających się między roślinami. W przeciwieństwie do żab traszka nie zdradza się głośnym chórem – trzeba ją naprawdę zobaczyć.

Bardzo pomocna jest spokojna obserwacja bez mącenia wody. Każdy gwałtowny ruch może ją spłoszyć.

Małe oczko wodne może mieć wielką wartość

Traszka zwyczajna świetnie pokazuje, że nawet niewielki, płytki zbiornik przy ogrodzie lub wśród łąk może być cenny przyrodniczo. Jeśli ma roślinność, nie jest zarybiony i nie jest nadmiernie „wyczyszczony”, potrafi stać się dobrym miejscem rozrodu.

To ważna wiadomość także dla przyszłego Pustkowia – nie tylko duże stawy zasługują na uwagę.

Traszka zwyczajna w Dolinie Prosny

W krajobrazie dolinnym drobne zbiorniki, rowy, oczka i wilgotne zagłębienia terenu są czymś naturalnym. To właśnie takie środowiska dobrze odpowiadają wymaganiom traszki zwyczajnej. Gatunek jest więc bardzo sensownym kandydatem do atlasu lokalnej fauny, zwłaszcza jeśli w przyszłości pojawią się małe stawy lub naturalne oczka rozwinięte z myślą o przyrodzie.

Traszka zwyczajna — metryczka gatunku