Rzekotkę drzewną łatwiej usłyszeć niż zobaczyć. W ciepłe wieczory samce potrafią odzywać się z zarośli i trzcinowisk głośnym, donośnym głosem, który jak na tak małe zwierzę wydaje się wręcz zaskakująco potężny. Jeśli przy stawie rozlega się rytmiczny chór z wysokich łodyg i krzewów, bardzo możliwe, że właśnie ona uczestniczy w tym nocnym koncercie.
To jeden z tych płazów, których obecność buduje klimat miejsca. Nie trzeba ich nawet widzieć – wystarczy stanąć o zmierzchu przy spokojnej wodzie i posłuchać.
Większość naszych żab kojarzy się z ziemią, brzegiem wody i skokiem w trawę. Rzekotka wybiera inną strategię. Dzięki przyssawkom na końcach palców potrafi sprawnie wspinać się po trzcinie, liściach, gałązkach i łodygach roślin. To właśnie dlatego tak często widuje się ją wyżej niż inne płazy – na źdźbłach, liściach i krzewach zawieszonych nad mokradłem.
Jej budowa od razu zdradza ten tryb życia. Ma smuklejszą sylwetkę, długie kończyny i drobne, ale bardzo przyczepne palce.
Najbardziej znana jest z intensywnie zielonego ubarwienia, choć odcień może się zmieniać i bywa mniej lub bardziej nasycony. Bardzo ważną cechą rozpoznawczą jest ciemna smuga biegnąca od pyska przez oko dalej wzdłuż boków ciała. Kontrast między zielenią grzbietu a tą ciemną linią sprawia, że gatunek jest łatwy do zapamiętania.
Podczas odpoczynku na liściu rzekotka potrafi niemal zniknąć wśród roślinności. Jej kolor nie jest ozdobą – to skuteczna osłona.
Najlepiej czuje się w krajobrazie, w którym woda łączy się z gęstą roślinnością. Ciepły staw, zarastające oczko wodne, spokojne rozlewisko, rów z trzciną, wilgotna łąka z krzewami – to układ bardzo korzystny dla rzekotki. Sam zbiornik nie wystarczy. Równie ważne są miejsca, gdzie może przesiadywać, polować i chronić się poza okresem rozrodu.
Właśnie dlatego mozaikowy krajobraz Doliny Prosny wydaje się dla niej naturalnie obiecujący.
Rozród wiąże ją z wodą, ale przez znaczną część sezonu rzekotka spędza czas w otoczeniu zbiorników, często na roślinach. Nie jest żabą, która cały dzień przesiaduje na brzegu jak niektóre zielone żaby. Często odpoczywa wyżej, wśród liści i łodyg, skąd wieczorem rusza na łowy.
Tym samym łączy dwa mikroświaty: płytką wodę potrzebną do rozrodu oraz zarośla i roślinność wysoką potrzebną w codziennym życiu.
Rzekotka żywi się głównie owadami i innymi drobnymi bezkręgowcami. Na małych gałązkach i liściach poluje na muchówki, chrząszcze, pająki i rozmaite drobne ofiary, które dla człowieka pozostają zupełnie niewidoczne. Jej wielkość może mylić – w proporcji do masy ciała jest bardzo sprawnym drapieżnikiem.
Dzięki temu jest również sprzymierzeńcem ogrodu i naturalnych zarośli, choć oczywiście nie należy patrzeć na nią wyłącznie użytkowo.
Najlepsza pora to ciepły wieczór wiosną i wczesnym latem. Zamiast przeczesywać teren przypadkowo, warto podejść do zbiornika z trzciną i wsłuchać się w głosy. Potem można bardzo delikatnie oświetlić pobliskie łodygi i liście słabym, ciepłym światłem, bez świecenia płazom prosto w oczy.
W dzień także można ją znaleźć, ale wymaga to cierpliwości i wypatrywania małych zielonych sylwetek wysoko na roślinach.
W atlasie warto pamiętać, że o rozpoznaniu nie decyduje sam zielony kolor. Liczą się również kształt ciała, przyssawki na palcach, ciemna smuga na boku głowy i charakter siedliska. To ważne, bo zwłaszcza przy pobieżnej obserwacji łatwo nadinterpretować barwę i nadać nazwę zbyt szybko.
Dobre zdjęcie z profilu, na którym widać smukłą sylwetkę i palce, jest szczególnie wartościowe.
To gatunek bardzo wrażliwy na zanik drobnych zbiorników, osuszanie terenu i upraszczanie krajobrazu. Jeśli znika z okolicy, często znaczy to, że problem dotyczy nie tylko jednego płaza, ale całego układu małych mokradeł, zarośli i życia bezkręgowców.
Obecność rzekotki mówi więc sporo o jakości siedliska. To świetny kandydat do atlasu, bo łączy rozpoznawalność z realną wartością wskaźnikową.
Nie mamy dziś potwierdzonej obserwacji z samego Pustkowia, ale siedliska w dolinie – spokojne wody, roślinność szuwarowa i zakrzaczenia – bardzo dobrze pasują do potrzeb gatunku. W krajowym atlasie płazów rzekotka jest ujęta jako występująca w Polsce, a więc umieszczenie jej w planowanej liście obserwacyjnej dla Doliny Prosny jest całkowicie zasadne.
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Rodzina | Rzekotkowate (Hylidae) |
| Długość ciała | Najczęściej około 3,5–5 cm |
| Masa | Zwykle kilka gramów |
| Pokarm | Owady, pająki i inne drobne bezkręgowce |
| Środowisko | Zarośla, trzcinowiska, oczka wodne, stawy, wilgotne łąki |
| Aktywność | Głównie zmierzchowa i nocna; w dzień często odpoczywa na roślinach |
| Ochrona w Polsce | Ochrona ścisła |